10 tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP bạn cần biết
Những tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP là khô mũi, khô miệng, khó thở, nghẹt mũi, da kích ứng, khô mắt, đau ngực,… Để hiểu chi tiết hơn về từng triệu chứng và hướng dẫn cụ thể cách xử lý, hãy cùng đọc bài viết của CPAP VIETNAM dưới đây:
1. Tại sao máy CPAP lại gây ra tác dụng phụ?
Máy CPAP sử dụng không khí nén rồi thổi liên tục vào đường thở nhằm giữ cho đường dẫn khí luôn mở rộng, ngăn hiện trượng ngưng thở trong lúc ngủ. Mọi tác dụng phụ phát sinh trong quá trình điều trị thường xuất phát từ 3 nguyên nhân chính:
- Áp lực khí mới: Hệ hô hấp của bạn cần thời gian để làm quen và thích nghi với việc phản xạ thở ngược lại dòng khí nén liên tục.
- Ma sát từ mặt nạ: Việc áp chặt lớp mặt nạ silicon lên da suốt 7 đến 8 tiếng mỗi đêm gây ra hiện tượng tỳ đè và kích ứng bề mặt da mặt.
- Thiếu hụt độ ẩm: Luồng khí nén đi vào mũi thường dễ gây khô rát mũi họng nếu luồng không khí không đủ ẩm.
2. 10 tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP bạn nên biết
10 tác dụng phụ khi dùng máy CPAP
Nội dung dưới đây CPAP VIETNAM sẽ phân tích chuyên sâu về 10 tác dụng phụ mà mà nhiều bệnh nhân thường gặp khi mới sử dụng máy:
2.1. Khô miệng và mũi sau mỗi lần ngủ dậy
Tình trạng khô ráp miệng và mũi là một trong những tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP. Hiện tượng này thường xảy ra do hành vi há miệng vô thức trong lúc ngủ hoặc luồng khí nén từ máy thổi thẳng vào mũi và họng gây khó chịu, đau rát cổ họng người bệnh.
Để xử lý tình trạng này, bạn có thể dán băng keo vào miệng trước khi ngủ hoặc sử dụng mặt nạ trùm kín mũi miệng (Full-face mask) nhằm ngăn tình trạng há miệng khi ngủ. Để tối ưu hơn, bạn cũng cần bật thêm máy tạo ẩm gia nhiệt (Heated Humidifier) lên mức phù hợp nhằm tăng độ ẩm cho luồng khí để hạn chế gây khô miệng và mũi.
2.2. Tình trạng nuốt khí vào bụng gây đầy hơi và chướng bụng
Một tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP khác mà bạn có thể gặp đó chính là tình trạng nuốt không khí. Hiện tượng này thường xảy ra khi áp lực từ máy trợ thở ở mức quá thấp, quá cao hoặc người dùng máy đang bị nghẹt mũi. Điều này dẫn đến việc không khí nén bị đẩy vào dạ dày và ruột của bạn thay vì đi xuống phổi, khiến bạn bị đầy hơi, chướng bụng.
Để khắc phục hiện tượng gây khó chịu này, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh lại áp suất cho máy sao cho phù hợp. Bạn cũng có thể thử đổi sang tư thế ngủ nghiêng để xem tình trạng này còn tiếp tục không. Ngoài ra, việc chủ động tìm hiểu các hướng dẫn cài đặt áp suất cho máy thở chuẩn y khoa sẽ giúp bạn dễ dàng kiểm soát được các chỉ số vận hành của máy tại nhà.
Nếu những cách trên vẫn không hiệu quả, bạn cần đảm bảo loại mặt nạ đang sử dụng đem lại cảm giác dễ chịu. Nếu mặt nạ gây cảm giác khó chịu khi thở, bạn cần đổi sang loại mặt nạ khác phù hợp hơn.
2.3. Nghẹt mũi, chảy nước mũi trong khi sử dụng máy CPAP
Tình trạng nghẹt mũi khi dùng máy CPAP thường xảy ra do người bệnh đang bị viêm xoang, cảm lạnh, thay đổi nội tiết hoặc căng thẳng. Triệu chứng này sẽ rút ngắn làm rút ngắn thời gian bạn sử dụng máy mỗi đêm, làm giảm hiệu quả của liệu pháp CPAP.
Để khắc phục, bạn cần giải quyết tận gốc bằng cách trị dị ứng, ăn uống tăng đề kháng và giảm áp lực tâm lý. Trước mắt, bạn hãy xịt nước muối sinh lý để làm ẩm mũi hoặc đổi sang mặt nạ trùm toàn mặt để dễ thở hơn. Nếu không hiệu quả, bạn hãy đến gặp bác sĩ để được xử lý y tế kịp thời.
2.4. Da bị kích ứng, nổi nhiều mẩn đỏ và xuất hiện các vết hằn trên mặt
Khi bạn đeo mặt nạ CPAP liên tục, vùng da mặt rất dễ bị kích ứng, mẩn đỏ và xuất hiện các vết hằn sâu. Những vết hằn từ mặt nạ cố thể gây ngứa, châm chích vùng mặt, khiến việc điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ của bạn bị gián đoạn.
Để hạn chế việc mặt nạ làm da bị dị ứng và mẩn đỏ, bạn cần lau chùi sạch mặt nạ hàng ngày nhằm loại bỏ hoàn toàn dầu thừa, bã nhờn và tế bào chết tích tụ. Khi sử dụng, bạn cần lưu ý không siết dây đai quá chặt mà chỉ điều chỉnh độ căng vừa đủ để giữ khít với mạnh, tránh cảm giác quá chặt khi dùng.
Ngoài ra, bạn nên dùng thêm miếng lót mặt nạ (mask liner) bằng vải cotton nhằm giảm lực ma sát vào vùng mặt, bảo vệ làn da của bạn luôn khô thoáng.
2.5. Rò rỉ khí ra xung quanh mặt nạ CPAP
Nếu bạn thường xuyên nghe thấy tiếng xì lớn của mặt nạ, đây có thể là dấu hiệu cho thấy mặt nạ đang bị rò rỉ khí. Điều này có thể làm giảm hiệu quả trị liệu, khiến kéo dài thời gian điều trị. Nguyên nhân có thể do mặt nạ không được buộc chặt, hoặc bị lỏng ra trong quá trình ngủ.
Để hạn chế mặt nạ bị rò rỉ khí ra ngoài, bạn nên sử dụng loại mặt nạ phù hợp với kích thước mặt, đảm bảo vừa khít với khuôn mặt.
2.6. Mắt bị khô rát và kích ứng do bị khí luồng vào
Tình trạng mắt bị khô và kích ứng là tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP mà nhiều người không mong muốn. Trong quá trình khí bị rò rỉ ra bên ngoài, luồng khí sẽ thoát ra ngoài và có thể thổi vào mắt khiến mắt bị khô, gây khó chịu võng mạc.
Áp dụng các biện pháp hạn chế rò rỉ khí ở trên sẽ giúp bạn ngăn chặn đường luồng khí xì lên trên vùng mắt. Từ đó làm giảm hiện tượng khô rát mắt mỗi khi thức dậy.
2.7. Cảm giác ngột ngạt và khó thở (sợ không gian hẹp)
Nếu bạn thấy ngột ngạt, căng thẳng và khó thở khi phải sử dụng máy CPAP, bạn có thể đang mắc hội chứng sợ không gian hẹp khi dùng máy CPAP. Đây là một hội chứng khá phổ biến mà nhiều người thường mắc phải trong thời gian đầu mới dùng máy.
Nếu muốn chấm dứt hội chứng sợ không gian hẹp khi đeo máy CPAP, bạn hãy chủ động chuyển đổi từ mặt nạ trùm toàn mặt sang loại đệm mũi hoặc chụp mũi nhỏ gọn hơn để tạo cảm gíac thoải mái. Bên cạnh đó đó, bạn tập đeo mặt nạ từ 30 đến 60 phút lúc tỉnh táo khi xem TV hoặc đọc sách để hệ thần kinh quen dần với cảm giác tiếp xúc. Cuối cùng, bạn nhớ bật tính năng Ramp để máy giữ áp lực khởi động ở mức thấp nhất, sau đó mới tự động tăng dần khi bạn đã chìm vào giấc ngủ sâu.
2.8. Ngực bị đau nhói khi dùng máy CPAP
Một số người có thể gặp vấn đề ngực bị đau sau khi sử dụng máy CPAP. Nhìn chung, bạn không cần quá lo lắng vì đây chỉ là tác dụng phụ ngắn hạn và sẽ giảm dần khi người bệnh đã quen dần với việc sử dụng máy khi ngủ.
2.9 Gặp khó khăn trong mỗi lần thở ra
Việc cố gắng thở ra trong khi máy đang hoạt động ở áp lực cao sẽ gây ra cảm giác ngột ngạt và khó chịu.
Để khắc phục triệt để, bạn hãy kích hoạt ngay tính năng EPR (Expiratory Pressure Relief) để máy tự động giảm áp lực trong lúc thở ra và tăng trở lại khi hít vào. Nếu tình trạng khó chịu vẫn tiếp diễn, bạn cần chuyển sang sử dụng dòng máy trợ thở BiPAP chuyên dụng dưới sự tư vấn của bác sĩ. Thiết bị này có hai mức áp lực riêng biệt (cao khi hít vào, thấp khi thở ra), giúp bạn duy trì nhịp thở tự nhiên và dễ chịu hơn. Việc tìm hiểu sâu hơn về cơ chế vận hành của dòng máy hỗ trợ thở BiPAP sẽ giúp bạn chủ động thảo luận với bác sĩ chuyên khoa nhằm đổi thiết bị khi cần thiết.
2.10 Bất tiện khi muốn đi vệ sinh vào buổi tối
Khi bạn thức giấc và muốn đi vệ sinh giữa đêm, bạn thường nghĩ phải tháo toàn bộ mặt nạ CPAP và căn chỉnh lại dây đai mới có thể dụng được.
Tuy nhiên, bạn không cần tháo bỏ hệ thống mặt nạ ra khỏi khuôn mặt khi rời giường. Thay vào đó, bạn chỉ cần thực hiện một thao tác nhẹ nhàng là ngắt khớp kết nối giữa ống dẫn khí ra khỏi mặt nạ. Khi quay trở lại, bạn chỉ việc cắm ngược đầu ống dẫn vào vị trí cũ để giữ nguyên vẹn độ kín khít ban đầu của mặt nạ và tiếp tục chìm vào giấc ngủ.
3. Hướng dẫn phòng ngừa tác dụng phụ khi sử dụng máy CPAP
Hướng dẫn phòng ngừa tác dụng phụ máy CPAP
Để hạn chế những tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP, bạn cần thực hiện các giải pháp mà CPAP VIETNAM đã đề xuất dưới đây:
- Căn chỉnh mặt nạ bằng âm thanh: Bạn hãy bật thiết bị trước khi đeo, lắng nghe tiếng không khí lưu thông để điều chỉnh độ khít vừa vặn, tuyệt đối không siết quá chặt gây hằn da.
- Chủ động thay đổi thiết kế: Lập tức chuyển đổi sang các dòng mặt nạ khác phù hợp hơn với nhân trắc học khuôn mặt nếu phụ kiện hiện tại gây kích ứng hoặc rò rỉ khí.
- Kích hoạt bộ tạo ẩm: Bật tính năng làm ẩm tích hợp trên máy CPAP kết hợp xịt nước muối sinh lý để cấp ẩm toàn diện, xóa tan chứng khô mũi và rát cổ họng cho bạn.
- Tận dụng tính năng Ramp: Thiết lập chế độ tăng áp áp lực dương từ mức thấp nhất lúc khởi động, giúp bạn đi vào giấc ngủ êm ái mà không bị ngột ngạt.
- Tập làm quen ban ngày: Đeo mặt nạ trong thời gian ngắn lúc tỉnh táo (khi đọc sách, xem TV) để loại bỏ triệt để hội chứng sợ không gian hẹp vào ban đêm.
- Vệ sinh thiết bị định kỳ: Duy trì lau chùi mặt nạ và ống dẫn hàng ngày nhằm triệt tiêu hoàn toàn vi khuẩn có hại, bảo vệ tối đa sức khỏe hệ hô hấp của bạn.
4. Mẹo vệ sinh máy CPAP ngăn ngừa tác dụng phụ không mong muốn
Mẹo vệ sinh máy CPAP ngăn ngừa tác dụng phụ
Giữ cho thiết bị điều trị luôn sạch sẽ, vệ sinh là một trong những cách hạn chế nguy cơ viêm ngứa vùng mặt. Dưới đây, CPAP VIETNAM sẽ hướng dẫn bạn cụ thể các cách vệ sinh cho loại máy CPAP này:
- Vệ sinh hàng ngày: Tháo rời đệm silicon và bình chứa nước. Rửa sạch bằng nước xà phòng ấm (không dùng cồn hoặc chất tẩy rửa mạnh), xả lại bằng nước sạch và để khô hoàn toàn ngoài không khí. Trút bỏ toàn bộ lượng nước cất thừa từ đêm hôm trước.
- Vệ sinh hàng tuần: Ngâm ống dẫn khí (Tubing) trong chậu nước ấm có pha chút giấm trắng (tỷ lệ 1 giấm : 3 nước) trong 15 phút để diệt khuẩn, sau đó xả sạch và treo dọc ống lên để ráo nước. Giặt dây đeo bằng tay.
- Bảo trì định kỳ: Thay bộ lọc bụi mịn (1 lần/tháng), thay đệm silicon mặt nạ (3-6 tháng/lần) và thay toàn bộ hệ thống ống dẫn, bình tạo ẩm (1 năm/lần).
5. Những câu hỏi phổ biến liên quan đến tác dụng phụ từ máy CPAP
1. Mặt nạ CPAP gây mẩn đỏ và để lại vết hằn trên mặt có nguy hiểm không?
KHÔNG. Vết hằn đỏ thường xuất hiện do bạn siết dây đai (Headgear) quá chặt hoặc cơ địa bị dị ứng với chất liệu đệm silicon. Tình trạng này không nguy hiểm nhưng gây ngữa và khó chịu.
2. Cảm giác ngột ngạt và khó thở ra khi đeo mặt nạ CPAP có bình thường không?
Đây là phản ứng tâm sinh lý hoàn toàn bình thường trong những tuần đầu sử dụng. Ai cũng có thể gặp tình trạng này nếu áp lực máy của máy đang ở mức cao.
3. Mất bao lâu để cơ thể làm quen và chấm dứt các tác dụng phụ của máy CPAP?
Thời gian thích nghi với liệu pháp CPAP có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và tần suất sử dụng của từng cá nhân. Để rút ngắn tối đa quá trình này, bạn cần áp dụng theo các giải pháp hạn chế tác dụng phụ từ máy đã nêu trên. Ngoài ra, việc ghi nhớ trước những lưu ý quan trọng trước khi mua máy sẽ giúp bạn chọn lựa được dòng sản phẩm phù hợp nhất với cấu trúc gương mặt và nhu cầu cá nhân, hạn chế tối đa phiền toái phát sinh.
Hiểu rõ cơ chế máy và áp dụng theo những giải pháp nêu trên là sẽ giúp bạn hạn chế gặp các tác dụng phụ thường gặp khi dùng máy CPAP. Hãy đến CPAP VIETNAM nếu muốn sở hữu các dòng thiết bị y tế chất lượng, thương hiệu cam kết phân phối máy trợ thở và phụ kiện chính hãng, giúp bạn lấy lại trọn vẹn giấc ngủ sâu, êm ái suốt đêm.
