Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD là gì? Nguyên nhân & cách trị

Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mạn Tính COPD là một căn bệnh hô hấp xảy ra khi niêm mạc đường thở của bệnh nhân bị viêm mãn tính, kéo theo sự suy giảm trực tiếp chức năng trao đổi khí của phổi. Để tìm hiểu rõ hơn về căn bệnh này, các triệu chứng thường gặp và hướng dẫn điều trị bệnh, hãy cùng CPAP VIETNAM tìm hiểu rõ hơn thông qua nội dung dưới đây:

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD là gì?

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD là gì?

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là tình trạng đường thở bị thu hẹp, làm suy giảm trực tiếp lượng không khí ra vào phổi. Khi mắc COPD, bạn sẽ phải đối mặt với các cơn ho dai dẳng, khạc đờm nhiều, thở khò khè và tình trạng khó thở tiến triển. Bệnh lý này là sự kết hợp của hai tổn thương chính:

• Khí phế thũng: Các túi khí trong phổi bị phá hủy cấu trúc.
• Viêm phế quản mạn tính: Ống dẫn khí bị sưng viêm, tiết đờm đặc, gây ho khạc liên tục.

Dù gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như bệnh tim và ung thư phổi, COPD hoàn toàn có thể được phòng ngừa và kiểm soát được nếu phát hiện sớm. Để đo lường mức độ nghiêm trọng bệnh, bạn có thể dựa trên Thang điểm khó thở Sadoul với 6 cấp độ rõ ràng:

Mức 0: Hô hấp bình thường, không khó thở khi leo cầu thang.

Mức 1: Bắt đầu khó thở khi leo từ tầng 2.

Mức 2: Khó thở khi đi bộ lên dốc.

Mức 3: Khó thở khi đi bộ trên đường bằng phẳng cùng người khỏe mạnh.

Mức 4: Buộc phải dừng lại để nghỉ ngơi khi đi bộ ở tốc độ bình thường.

Mức 5: Khó thở ngay cả khi thực hiện việc nhẹ nhàng như thay quần áo, đánh răng.

Nguyên nhân gây bệnh viêm phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hình thành từ các tổn thương hô hấp tích tụ lâu ngày làm đường dẫn khí bị hẹp. Dưới đây là 8 nguyên nhân trực tiếp gây nên bệnh COPD:

Hút thuốc lá (Nguyên nhân chính): Theo bệnh viện phổi trung ương, nhóm người hút thuốc chiếm 80 – 90% tổng số ca mắc bệnh COPD. Mọi hình thức tiêu thụ thuốc lá đều gây phá hủy phổi, bao gồm: thuốc lá điếu thông thường, thuốc lào, xì gà.

Không khí trong nhà bị ô nhiễm: Môi trường sống khép kín, thiếu hệ thống thông gió sẽ làm tích tụ lượng lớn chất độc hại. Các nguồn gây ô nhiễm không gian kín bao gồm: khói từ bếp than sinh hoạt, khí sinh ra do đun nấu, khói từ hệ thống sưởi ấm bằng củi.

Môi trường sống độc hại: Hít phải không khí ô nhiễm ngoài trời liên tục sẽ làm bạn suy giảm chức năng hô hấp. Các tác nhân chính bao gồm: khí thải từ phương tiện giao thông, bụi mịn từ nhà máy công nghiệp, khói bụi từ các công trình xây dựng.

Yếu tố di truyền (đột biến gen): Người mang gen đột biến SERPINA1 bị thiếu hụt protein alpha-1 antitrypsin cũng là một trong những đối tượng dễ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Tình trạng này khiến bệnh khởi phát rất sớm ngay trước tuổi 40.

Điều kiện kinh tế xã hội: Mức sống thấp sẽ đi kèm với nhiều rủi ro sức khỏe. Các rủi ro này bao gồm môi trường sống ô nhiễm nặng khiến chế độ dinh dưỡng suy kiệt, gia tăng nguy cơ cao mắc các bệnh nhiễm trùng, từ đó hình thành bệnh COPD.

Tiền sử hen phế quản: Tình trạng mắc hen suyễn kéo dài sẽ trực tiếp gây giới hạn luồng khí thở và thúc đẩy nhanh quá trình tiến triển thành bệnh COPD.

Di chứng từ lao phổi: Các tổn thương cấu trúc phổi do bệnh lao để lại là yếu tố dễ dẫn đến tình trạng tắc nghẽn mạn tính ở một số người.

Chấn thương phổi giai đoạn sớm: Quá trình phát triển của phổi bị gián đoạn từ trong bụng mẹ hoặc thời thơ ấu để lại hệ lụy vĩnh viễn về sau. Các yếu tố cản trở sự phát triển của phổi bao gồm: tình trạng thiếu cân khi sinh, sinh non thiếu tháng, nhiễm trùng hô hấp giai đoạn ấu thơ.

4 dấu hiệu nhận biết bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD

4 dấu hiệu nhận biết bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD

Nhận biết kịp thời các dấu hiệu của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD sẽ giúp bạn có thời gian chữa trị trước khi bệnh trở nên nghiêm trọng và gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Nội dung dưới đây hãy cùng CPAP VIETNAM điểm qua 4 dấu hiệu chính cho thấy bạn có thể đang mắc bệnh COPD:

1. Hô hấp có dấu hiệu bị suy giảm (dấu hiệu đặc trưng nhất)

Tình trạng suy giảm hô hấp thể hiện rõ nhất qua cơn khó thở liên tục, khiến bạn luôn trong trạng thái hụt hơi và thiếu oxy nghiêm trọng. Cường độ khó thở thường tăng vọt mỗi khi bạn thực hiện các hoạt động thể chất thường ngày như leo cầu thang, mang vác đồ vật năng hoặc chạy bộ. Đi kèm với đó, sự bít tắc đường thở có thể tạo ra âm thanh thở khò khè, kết hợp cùng cảm giác đè nén, căng tức ngực.

2. Ho bất thường và tăng tiết dịch họng

Những cơn ho kéo dài là phản ứng tự vệ trực tiếp của cơ thể trước các tổn thương niêm mạc đường thở, triệu chứng mà nhiều người chủ quan nhầm lẫn là tiếng ho do hút thuốc. Lượng dịch nhầy ứ đọng này buộc bạn phải ho khạc liên tục để giải phóng đường thở, với tần suất xuất hiện dày đặc nhất vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy.

3. Nhiễm trùng hô hấp liên tục tái phát

Sự suy giảm hàng rào bảo vệ khiến cơ quan hô hấp của bạn liên tục hứng chịu các đợt nhiễm trùng tái phát cấp tính. Mỗi đợt tấn công của sinh vật gây hại đều kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, buộc cơ thể bạn phải đối mặt trực tiếp với các cơn sốt dai dẳng đi kèm cảm giác ớn lạnh kéo dài.

4. Những dấu hiệu khác xuất hiện toàn thân (xuất hiện ở giai đoạn muộn)

Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn muộn, tình trạng thiếu hụt oxy máu kéo dài sẽ vắt kiệt toàn bộ nguồn năng lượng cơ thể, khiến bạn rơi vào trạng thái kiệt sức và sụt giảm cân nặng ngoài ý muốn. Nghiêm trọng hơn, áp lực động mạch phổi tăng cao có thể gây ra biến chứng tâm phế mạn (suy tim phải).

Bảng phân biệt chẩn đoán COPD, hen suyễn và viêm phế quản cấp

4 biến chứng nguy hiểm nếu COPD không được chữa trị kịp thời

Chậm trễ trong việc phát hiện và điều trị bệnh có thể khiến hệ hô hấp của bạn bị tàn phá nặng nề, gây biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là 4 nguy cơ bạn có thể mắc phải nếu không thực hiện chữa trị COPD:

Tràn khí màng phổi gây nguy cơ tử vong cấp tính: Ở giai đoạn tiến triển nặng, tình trạng tắc nghẽn đường thở có thể khiến luồng khí hít vào không thể thoát ra ngoài, bị mắc kẹt lại bên trong các túi khí (phế nang). Lượng khí dư thừa tích tụ liên tục làm vách phế nang bị căng giãn quá mức, mỏng dần và vỡ trực tiếp vào khoang màng phổi. Tình trạng tràn khí màng phổi này chèn ép nhu mô phổi cấp tính, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu bạn không được cấp cứu kịp thời.

Bệnh tim mạch & suy tim phải (tâm phế mạn): Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD nếu để lâu sẽ làm gián đoạn quá trình trao đổi khí, khiến nồng độ oxy trong máu sụt giảm và làm tích đọng khí CO2. Tình trạng thiếu oxy mạn tính gây co thắt hệ thống mạch máu phổi, đẩy áp lực động mạch phổi tăng cao liên tục. Khi đó, tim bạn buộc phải co bóp sức liên tục để bơm máu lên phổi, lâu ngày dễ dẫn đến biến đổi cấu trúc tim và tiến triển thành biến chứng suy tim phải.

Suy giảm trực tiếp đến tuổi thọ của người bệnh COPD: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) tàn phá thể trạng và rút ngắn tuổi thọ của người bệnh ngay từ giai đoạn nhẹ. Tiến triển bệnh lý này là nguyên nhân chính dẫn đến các nguyên nhân gây tử vong, phổ biến là suy hô hấp cấp và mạn tính, biến chứng suy tim, cùng hàng loạt tác nhân nguy khác như nhiễm trùng đường hô hấp, tắc mạch phổi, rối loạn nhịp tim và ung thư phổi.

Tàn phế hô hấp và khủng hoảng tinh thần: Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), COPD là bệnh lý gây tàn phế cả về thể chất lẫn tinh thần người bệnh. Về hô hấp, các cơn khó thở kết hợp cùng hiện tượng đau mỏi cơ bắp ảnh hưởng đến khả năng vận động và đi lại thường ngày của người bệnh. Đồng thời, bệnh lý này khiến người bệnh vào mất đi khả năng tự chăm sóc bản thân, phụ thuộc hoàn toàn vào người nhà, chính tình trạng này khiến họ bị khủng hoảng tâm lý và trầm cảm nghiêm trọng.

7 cách điều trị bệnh COPD hiệu quả nhanh và an toàn

Nếu phát hiện bản thân đang mắc bệnh COPD, chủ động tìm hiểu các cách điều trị bệnh sẽ giúp bệnh được chữa trị kịp thời. Dưới đây là 7 cách điều trị bệnh COPD phổ biến và hiệu quả, giúp bạn lấy lại sức khoẻ nhanh chóng:

1. Ngừng hút thuốc lá hoàn toàn: Khói thuốc là tác nhân chính gây tàn phá hệ hô hấp của bạn. Việc loại bỏ hoàn toàn thuốc lá là giải pháp cần thiết và bắt buộc để bạn ngăn chặn bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD trở nên trầm trọng hơn.

2. Sử dụng ống hít và thuốc đặc trị: Thông thường, bác sĩ sẽ trực tiếp kê đơn các loại thuốc giãn phế quản và corticoid dạng hít. Nhóm thuốc này sẽ tác động trực tiếp làm mở rộng khẩu kính đường thở, tiêu viêm niêm mạc, giúp bạn hô hấp dễ dàng và kiểm soát triệt để các cơn khó thở cấp tính.

3. Điều trị bằng kháng sinh: Khi hệ hô hấp của bạn xuất hiện các dấu hiệu nhiễm khuẩn tại phế quản hoặc nhu mô phổi, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng kháng sinh. Kháng sinh sẽ tiêu diệt vi khuẩn, ngăn chặn nguy cơ bùng phát đợt cấp tính nguy hiểm.

4. Bổ sung thuốc hỗ trợ và điều chỉnh dinh dưỡng: Thông thường quá trình điều trị cần kết hợp thêm nhóm thuốc long đờm để làm thông thoáng đường thở. Ngoài ra việc áp dụng chế độ dinh dưỡng đặc biệt và kiểm soát các bệnh lý nền đi kèm sẽ giúp bạn nhanh chóng phục hồi thể trạng.

5. Áp dụng liệu pháp oxy và thở máy: Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn suy hô hấp nặng và nồng độ oxy trong máu sụt giảm dưới mức an toàn, bạn phải can thiệp bằng liệu pháp thở oxy dài hạn hoặc thở máy trợ lực như máy hỗ trợ thở CPAP.

6. Thực hiện phục hồi chức năng hô hấp: Bạn cần tham gia vào chương trình huấn luyện y khoa chuyên biệt. Tại đây, các chuyên gia hướng dẫn chi tiết kỹ thuật tập thở cơ hoành, phương pháp ho tống đờm tốn ít sức, vỗ rung lồng ngực và các bài tập vận động giúp phục hồi tối đa phần dung tích phổi còn lại.

7. Can thiệp phẫu thuật và ghép phổi: Phương pháp ngoại khoa này áp dụng giới hạn cho những trường hợp phổi xuất hiện bóng khí quá lớn hoặc đối mặt với biến chứng tràn khí màng phổi đe dọa sinh mạng. Bác sĩ tiến hành cắt bỏ phần nhu mô phổi hoại tử hoặc thực hiện ghép phổi khỏe mạnh để cứu sống người bệnh.

3 loại máy thở ngăn chặn bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Thở máy là phương pháp hỗ trợ thở cho người đang mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và một số bệnh liên quan đến hô hấp (điển hình như tình trạng amidan gây ngưng thở khi ngủ). Dưới đây là 3 loại máy trợ thở phù hợp cho nhóm đối tượng bị COPD:

Máy trợ thở ResMed AirSense 10 Autoset dành cho người bị COPD

Thiết bị này tự động phân tích luồng khí và cung cấp áp lực dương linh hoạt theo từng chu kỳ hô hấp của bạn nhờ công nghệ autoset thông minh. Tính năng độc quyền EPR từ máy sẽ chủ động giảm mức áp suất ngay khi bạn thở ra. Cơ chế này đặc biệt phù hợp với bệnh nhân COPD vì máy giúp bạn tống khứ lượng khí cặn (CO2) ra khỏi phế nang mà không mất sức cho người bệnh.

Máy trợ thở ResMed AirSense 10 Autoset For Her phù hợp cho nữ mắc COPD

Đây là thiết bị trợ thở sở hữu thuật toán được thiết kế độc quyền cho cấu trúc đường thở của nữ giới. Máy phản ứng nhạy bén với các thói quen thở nhẹ nhàng của nữ, lập tức điều chỉnh áp suất êm ái kết hợp cùng hệ thống tạo ẩm HumidAir thông minh. Sự đồng bộ này giúp nữ bệnh nhân đang mắc COPD giảm tình trạng tổn thương niêm mạc, khô rát phế quản và duy duy trì nhịp thở đồng đều suốt đêm.

Máy trợ thở BMC M1 Mini Auto CPAP dành cho người COPD phải di chuyển nhiều

Sở hữu kích thước bỏ túi siêu nhỏ gọn, BMC M1 Mini sẽ là lựa chọn phù hợp khi bạn phải di chuyển liên tục. Công nghệ cảm biến Reslex độc quyền tự động hạ áp lực vào thời điểm bạn bắt đầu chu kỳ thở ra, giảm tải trực tiếp. Tính năng này hạn chế tình trạng mỏi cơ hô hấp, giúp người bệnh COPD dễ dàng thích nghi với liệu pháp áp lực dương ngay từ những lần sử dụng đầu tiên.

Các câu hỏi thường gặp về bệnh COPD (FAQ)

Dưới đây là một số thắc mắc thường gặp mà một số người bệnh hoặc gia đình thường thắc mắc. Hãy cùng CPAP VIETNAM tìm hiểu rõ hơn thông qua các câu hỏi dưới đây:

1. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD không chữa có sao không?

CÓ. Đây là bệnh lý hô hấp đặc biệt nguy hiểm với đặc tính tiến triển nặng dần. Do đó nếu không chữa trị kịp thời thì người bệnh buộc phải chấp nhận sống chung với bệnh suốt đời, chịu ảnh hưởng nặng nề về sức khỏe cùng chi phí điều trị kéo dài.

2. Bệnh COPD có chữa khỏi hoàn toàn được không?

KHÔNG. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính không thể điều trị dứt điểm do các tổn thương tại phế nang và đường thở. Tuy nhiên, việc tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị từ bác sĩ sẽ giúp bạn kiểm soát các triệu chứng, làm chậm quá trình suy giảm chức năng phổi và ngăn chặn tối đa các nguy hiểm.

3. Bệnh nhân mắc COPD sống được bao lâu?

COPD làm giảm trực tiếp tuổi thọ người bệnh ngay từ giai đoạn nhẹ, với thời gian sống rút ngắn dần theo mức độ nặng của bệnh. Chẩn đoán sớm và kiên trì điều trị đúng phương pháp là giải pháp giúp bạn duy trì sức khoẻ và kéo dài tuổi thọ.

Hiểu rõ bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD sẽ giúp bạn nhận biết các dấu hiệu kịp thời và chủ động trong việc điều trị bệnh, giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm. Nếu bạn mắc bệnh COPD, gặp tình trạng khó thở khi hô hấp và đang tìm kiếm máy trợ thở thì hãy ghé qua cửa hàng CPAP VIETNAM để được nhân viên hỗ trợ, tư vấn máy phù hợp.