Chứng nuốt không khí là gì? Hướng dẫn điều trị bằng máy CPAP

Chứng nuốt không khí là một thuật ngữ chỉ hành động nuốt khí, dẫn đến tình trạng đầy hơi, khó chịu ở vùng bụng. Nguyên nhân có thể đến từ việc sử dụng máy CPAP sai cách. Để tìm hiểu rõ hơn về khái niệm chứng nuốt không khí là gì, hãy cùng CPAP VIETNAM tìm hiểu rõ hơn qua bài phân tích dưới đây.

Chứng nuốt không khí là gì dưới góc nhìn y khoa?

Chứng nuốt không khí là gì dưới góc nhìn y khoa?

Để hiểu rõ c, chúng ta cần phân tích từ gốc từ ngữ y khoa. Thuật ngữ Aerophagia bắt nguồn từ hai từ tiếng Lạp: Aero (không khí) và Phagia (ăn hoặc nuốt). Trong y học, chứng nuốt không khí là tình trạng một người nuốt vào một lượng khí quá mức so với bình thường, khiến lượng khí này đi xuống thực quản, tích tụ trong dạ dày và ruột chứ không đi vào đường hô hấp.

Thông thường, việc nuốt một lượng không khí khi ăn uống, nói chuyện hay nuốt nước bọt là hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, khi cánh van ở cổ họng mở ra quá thường xuyên hoặc hơi bị đẩy mạnh vào bụng, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái quá tải khí. Lượng hơi thừa này nếu không kịp thoát ra ngoài qua đường ợ hơi sẽ trôi thẳng xuống ruột và xả ra bằng đường xì hơi.

Để giúp bạn hình dung rõ hơn về hội chứng, dưới đây là bảng đối chiếu chỉ số giữa người bình thường và người mắc chứng nuốt không khí (Aerophagia):

Dấu hiệu nhận biết sớm triệu chứng nuốt khí (Aerophagia)

Bên cạnh hiểu về khái niệm chứng nuốt không khí là gì, phát hiện sớm các dấu hiệu nuốt không khí sẽ giúp bạn tránh nhầm lẫn với những bệnh dạ dày khác. Khi bụng bị tích quá nhiều hơi, cơ thể sẽ lập tức phát ra các tín hiệu rất rõ ràng:

Ợ hơi liên tục, dồn dập: Bạn ợ hơi liên tục ngay cả khi bụng đang đói cồn cào hoặc vừa chỉ vừa mới nhấp một ngụm nước lọc.

Bụng phình to, căng cứng: Bụng có dấu hiệu to ra, căng cứng thấy rõ vào cuối ngày hoặc ngay sau khi bạn vô tình nuốt nhiều không khí.

Xì hơi (trung tiện) nhiều bất thường: Khi hơi thừa không thoát được ra đường miệng sẽ chui xuống ruột, buộc cơ thể phải xả ra ngoài liên tục qua đường hậu môn.

Đau quặn bụng, tức ngực nhẹ: Dấu hiệu này đến từ việc các bóng khí kẹt trong dạ dày và ruột gây ra cơn đau thắt, đôi khi chèn ép lên cơ hoành làm bạn cảm thấy hơi khó thở hoặc tức nhẹ ở ngực.

Bụng kêu ùng ục: Đây là âm thanh do hơi và dịch vị di chuyển liên tục bên trong lòng ruột.

Nguyên nhân gây ra tình trạng nuốt khí phổ biến

Hiểu một cách đơn giản, tình trạng nuốt khí này xảy ra khi bạn vô tình nạp quá nhiều không khí vào hệ tiêu hóa. Hằng ngày, hầu như ai cũng từng nuốt phải không khí khi ăn uống mà không hề hay biết. Bên cạnh thói quen ăn uống, đây cũng có thể là tác dụng phụ từ tâm lý hoặc quá trình điều trị y tế.

Nuốt khí do thói quen sinh hoạt hằng ngày

Bụng bạn hoàn toàn có thể bị tích tụ lượng khí dư thừa chỉ từ những thói quen sinh hoạt nhỏ hằng ngày. Khi bạn ăn uống quá nhanh, nhai vội vàng hay vừa ăn vừa trò chuyện, không khí sẽ dễ dàng lọt xuống dạ dày theo từng ngụm thức ăn.

Bên cạnh đó, thói quen nhai kẹo cao su, ngậm kẹo cứng, dùng ống hút hay nạp các loại đồ uống có gas đều liên tục kích thích phản xạ nuốt nước bọt và trực tiếp đưa các bong bóng khí vào hệ tiêu hóa.

Ngoài ra, thói quen hút thuốc lá cũng khiến bạn vô tình hít và nuốt thêm một lượng không khí dư thừa vào bụng qua mỗi lần rít thuốc.

Yếu tố sức khỏe và tâm lý khiến một số người có thói quen nuốt khí

Một số vấn đề về thể chất hoặc trạng thái thần kinh cũng là nguyên nhân khiến lượng khí trong dạ dày tăng vọt. Đối với những người sử dụng răng giả bị lỏng, hàm răng không vừa vặn sẽ làm miệng tiết ra nhiều nước bọt hơn. Do đó, phản xạ nuốt nước bọt liên tục để điều chỉnh sẽ kéo theo rất nhiều không khí đi xuống dạ dày.

Ngoài ra, tình trạng căng thẳng và lo âu cũng làm thay đổi nhịp thở của bạn. Khi lo lắng, nhiều người có phản xạ vô thức là thở nhanh hoặc liên tục nuốt hơi, khiến không khí tràn vào bụng một cách nhanh chóng.

Nuốt khí trong lúc ngủ là tác dụng phụ khi dùng máy thở CPAP

Người điều trị chứng ngưng thở khi ngủ (OSA) thường dùng máy CPAP để thổi luồng khí liên tục giúp giữ đường thở luôn mở. Tuy nhiên, nếu áp lực khí từ máy quá mạnh hoặc cơ thể không kịp thích nghi với lượng khí này, không khí nén sẽ bị đẩy ngược vào thực quản và tràn thẳng vào dạ dày, gây ra cảm giác chướng bụng, đầy hơi.

Sử dụng CPAP gây chứng nuốt khí như thế nào?

Việc sử dụng máy trợ thở CPAP rất dễ gây ra chứng nuốt không khí vì thiết bị này liên tục bơm khí nén để mở rộng đường thở. Trong lúc ngủ sâu, các cơ thực quản thường giãn ra mềm lỏng, khiến luồng khí này dễ bị đẩy nhầm vào dạ dày thay vì đi xuống phổi.

Theo thống kê, có khoảng 16% người dùng CPAP (bao gồm cả trẻ em và người lớn) gặp phải tác dụng phụ này với các biểu hiện như chướng bụng, đầy hơi và ợ liên tục. Nếu cảm giác khó chịu này kéo dài, người bệnh rất dễ nản lòng và bỏ ngang việc dùng máy.

Do đó, khắc phục triệt để tình trạng tích hơi là điều cực kỳ quan trọng để đảm bảo quá trình điều trị ngưng thở khi ngủ đạt hiệu quả tốt nhất.

Hướng dẫn điều trị và ngăn ngừa nuốt khí khi dùng CPAP

Hướng dẫn điều trị và ngăn ngừa nuốt khí khi dùng CPAP

Nếu bạn đang gặp phải chứng nuốt không khí do điều trị CPAP hoặc do thói quen sinh hoạt, dưới đây là những cách giúp bạn loại bỏ tình trạng khó chịu này:

Hãy cân nhắc sử dụng một loại mặt nạ CPAP khác

Nếu đang sử dụng mặt nạ che kín cả mũi lẫn miệng, bạn có thể chuyển sang mặt nạ mũi kết hợp đai đeo cằm để giữ miệng luôn khép, giúp giảm lượng khí lọt xuống dạ dày.

Tuy nhiên nếu vẫn muốn dùng mặt nạ toàn mặt, hãy nhờ bác sĩ chỉnh lại độ ôm khít. Vì mặt nạ này khi bị hở sẽ khiến máy tự động tăng áp lực bơm không cần thiết, làm bạn nuốt nhiều không khí hơn.

Hãy điều chỉnh giảm áp suất cho máy CPAP đang dùng

Nếu đang sử dụng máy CPAP cho việc hỗ trợ thở, bạn nên thử giảm áp suất máy nếu thấy bản thân có tình trạng nuốt khí.

Lực bơm khí quá mạnh chính là nguyên nhân hàng đầu đẩy không khí đi lạc vào dạ dày. Tuy nhiên, bạn tuyệt đối không được tự ý vặn nhỏ áp suất của máy thở tại nhà. Việc tự hạ mức áp lực khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ sẽ khiến thiết bị không còn đủ sức để nâng đỡ đường thở, làm mất đi tác dụng điều trị bệnh ngưng thở ban đầu.

Thay vào đó, bạn có thể cân nhắc chuyển sang sử dụng dòng máy thở tự động APAP. Trước khi quyết định nâng cấp thiết bị, bạn nên tham khảo thêm kinh nghiệm mua máy CPAP tự động để chọn được model phù hợp nhất. Khác với máy CPAP luôn bơm một lực nén cố định từ đầu đến cuối, máy APAP được trang bị cảm biến thông minh để theo dõi nhịp thở. Thiết bị này chỉ tăng lực bơm khi phát hiện đường thở của bạn đang bị nghẽn, nhờ đó làm giảm đáng kể lượng áp lực khí dư thừa nhồi nhét vào cơ thể trong suốt cả đêm.

Một giải pháp hiệu quả khác là đổi sang sử dụng máy thở BiPAP. Điểm đặc biệt của loại máy này là khả năng cung cấp hai mức áp suất khác nhau: lực bơm đủ mạnh khi bạn hít vào để mở rộng đường thở, và tự động giảm lực thật nhẹ khi bạn thở ra. Cơ chế linh hoạt này giúp “cánh van” ở cổ họng được thư giãn, không bị căng tức liên tục, từ đó ngăn chặn triệt để tình trạng luồng khí xọc thẳng xuống dạ dày.

Thay đổi tư thế ngủ phù hợp hơn khi điều trị bằng CPAP

Việc tập thói quen nằm nghiêng khi ngủ, đặc biệt là nghiêng sang bên trái, là một giải pháp cực kỳ hiệu quả để giảm đầy hơi. Tư thế này giúp đường thở của bạn luôn mở rộng tự nhiên, đồng thời giữ cho dạ dày nằm ở vị trí thấp hơn cổ họng, tạo thành một rào cản vật lý ngăn không cho luồng khí nén đi lạc xuống đường ruột. Bệnh nhân có thể xem chi tiết hướng dẫn các tư thế ngủ đúng cho người bị OSA để cải thiện giấc ngủ và hạn chế tối đa việc nuốt khí.

Ngược lại, bạn nên hạn chế tối đa thói quen nằm ngửa khi đang sử dụng máy trợ thở. Khi nằm ngửa, trọng lực sẽ kéo phần cuống lưỡi tụt sâu về phía sau làm hẹp đường thở; để bù đắp lại, máy CPAP bắt buộc phải tự động vặn to công suất bơm khí lên mức cao hơn, từ đó làm tăng vọt nguy cơ luồng hơi mạnh bị đẩy thẳng vào dạ dày gây chướng bụng.

Cân nhắc Sử dụng thêm thuốc chống đầy hơi nếu cần thiết

Mặc dù không thể điều trị tận gốc nguyên nhân khiến bạn nuốt phải không khí, các loại thuốc trị đầy hơi (điển hình như Air-X hay Espumisan chứa hoạt chất Simethicone) lại là giải pháp tuyệt vời giúp xoa dịu nhanh chóng cơn căng tức bụng. Thuốc hoạt động theo cơ chế gom các bong bóng khí li ti đang mắc kẹt trong dạ dày lại thành những bóng khí lớn hơn, sau đó làm vỡ chúng để cơ thể dễ dàng tống hơi thừa ra ngoài qua đường miệng.

Để thuốc phát huy tối đa công dụng xẹp bụng, thời điểm tốt nhất để bạn sử dụng là ngay sau các bữa ăn chính hoặc uống ngay trước khi đi ngủ. Tuy nhiên, bạn luôn cần tham khảo ý kiến và tuân thủ đúng liều lượng hướng dẫn từ bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sức khỏe.

Thay đổi lối sống hạn chế tình trạng giảm đầy hơi

Chỉ cần điều chỉnh lại thói quen ăn uống hằng ngày, bạn đã có thể cắt giảm lượng hơi thừa tích tụ trong bụng. Trước tiên, hãy thiết lập quy tắc ăn chậm và nhai thật kỹ. Tốt nhất là bạn nên dành ít nhất 20 phút cho mỗi bữa ăn, đảm bảo nhai nhuyễn từng miếng thức ăn trước khi nuốt xuống dạ dày để hạn chế tối đa việc nuốt không khí.

Kế tiếp, bạn cần từ bỏ ngay những thói quen vô tình nạp thêm không khí vào cơ thể. Hãy dừng hẳn việc nhai kẹo cao su, ngậm kẹo cứng hay sử dụng ống hút khi uống nước. Đặc biệt, bạn nên bỏ thuốc lá vì mỗi động tác rít thuốc đều trực tiếp kéo theo một lượng khí đi thẳng vào hệ tiêu hóa.

Đồ uống có gas cũng là thủ phạm lớn gây căng tức bụng mà bạn cần tránh xa. Hãy hạn chế tối đa việc sử dụng các loại nước ngọt đóng lon, bia, soda hay thậm chí là nước khoáng có gas để dạ dày không phải chịu thêm áp lực từ các bong bóng khí sinh ra từ những thức uống này.

Cuối cùng, hãy tập trung hoàn toàn vào việc thưởng thức món ăn và từ bỏ thói quen vừa nhai vừa trò chuyện. Việc nói chuyện liên tục trong bữa ăn sẽ khiến cánh van ở cổ họng mở ra trong vô thức, tạo điều kiện thuận lợi cho luồng không khí dễ dàng lọt thẳng xuống đường ruột của bạn.

Cân nhắc áp dụng một số giải pháp khác

Nếu đã thử áp dụng các phương pháp trên nhưng vẫn chưa thành công hay có hiệu quả rõ rệt, bạn có thể cân nhắc đến việc thực hành các bài tập sau:

Đối với những người hay nuốt không khí do căng thẳng tâm lý, bài tập thở cơ hoành là một giải pháp tự nhiên và cực kỳ hữu hiệu. Bạn chỉ cần tìm một tư thế nằm ngửa hoặc ngồi tựa lưng thật thoải mái, đặt một tay lên ngực và tay kia lên bụng.

Tiếp theo, hãy hít vào từ từ bằng mũi trong khoảng 4 giây sao cho tay trên bụng cảm nhận được bụng đang phình to lên nhưng ngực vẫn giữ im; nín thở giữ hơi lại khoảng 2 giây, rồi từ từ mím nhẹ môi thở ra qua đường miệng trong 6 giây cho đến khi bụng xẹp hẳn.

Việc duy trì bài tập này từ 10 đến 15 phút mỗi ngày sẽ giúp hệ thần kinh của bạn được điều hòa, từ đó tự động dập tắt thói quen nuốt hơi vô thức mỗi khi cảm thấy lo âu. Nếu tình trạng chướng bụng tích hơi bắt nguồn từ sự lo âu kéo dài, liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) sẽ là chiếc chìa khóa giúp bạn tháo gỡ vấn đề.

Các chuyên gia tâm lý sẽ hướng dẫn bạn cách giải tỏa tận gốc những căng thẳng mạn tính đang đè nén trong tâm trí. Khi tinh thần được giải phóng, bạn sẽ dễ dàng kiểm soát và loại bỏ hoàn toàn phản xạ thở dốc hay tật nuốt không khí vô thức mỗi khi đối mặt với áp lực.

Riêng với những người bị ngưng thở khi ngủ ở mức độ nhẹ đến trung bình nhưng không thể thích nghi với máy CPAP, việc sử dụng máng chỉnh nha định hình hàm dưới là một sự lựa chọn thay thế hoàn hảo.

Thiết bị nhỏ gọn này được đeo vào miệng khi ngủ để giúp duy trì đường thở luôn thông thoáng. Vì không sử dụng lực bơm khí nén như máy CPAP, phương pháp này sẽ giúp bạn xóa sổ hoàn toàn rủi ro bị chướng bụng hay đầy hơi do thiết bị trợ thở gây ra.

Gợi ý dành cho bạn: Bên cạnh các thiết bị trợ thở cá nhân, nếu gia đình bạn đang tìm kiếm đơn vị hỗ trợ thiết bị y tế tận nhà, hãy liên hệ ngay dịch vụ cho thuê bình oxy uy tín quận 5 Hồ Chí Minh để nhận sự tư vấn chu đáo nhất.

Một số thắc mắc liên quan đến chứng nuốt không khí (Aerophagia)

Nuốt không khí là một hội chứng gây ảnh hưởng đến đường ruột, đặc biệt phổ biến ở một số người khi mới bắt đầu sử dụng liệu trình CPAP. Bên cạnh tìm hiểu chứng nuốt không khí là gì, hãy cùng CPAP tìm hiểu rõ hơn về hội chứng này thông qua những câu hỏi dưới đây:

Nuốt không khí thường xuyên có nguy hiểm không?

Việc nuốt một lượng nhỏ không khí là phản ứng sinh lý bình thường và hoàn toàn không gây nguy hiểm cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu khí thừa tích tụ quá nhiều trong dạ dày và đường ruột, bạn sẽ bị chướng bụng, đau tức và ợ hơi dồn dập. Tình trạng này kéo dài tuy không đe dọa tính mạng nhưng sẽ gây xáo trộn lớn và làm giảm chất lượng cuộc sống hằng ngày.

Làm thế nào để phát hiện bản thân đang mắc hội chứng nuốt khí?

Khi bị nuốt không khí, bạn sẽ cảm thấy bụng phình to, căng cứng và liên tục phát ra tiếng ợ hơi dồn dập. Ngực hoặc bụng có cảm giác nặng tức, đau nhẹ do các bóng khí chèn ép, biểu hiện rõ nhất là ngay sau khi dùng máy CPAP hoặc lúc nằm xuống. Nhiều người còn có cảm giác no căng, ấm ách rất khó chịu dù bụng đang hoàn toàn đói.

Nuốt không khí có phổ biến khi dùng CPAP không?

Đây là hiện tượng rất phổ biến, đặc biệt thường gặp ở những người đang điều trị ngưng thở khi ngủ bằng máy CPAP. Do luồng khí nén liên tục bơm vào đường thở, người dùng rất dễ vô tình nuốt hơi vào dạ dày trong lúc ngủ sâu. Tình trạng này đặc biệt hay xuất hiện ở giai đoạn mới bắt đầu dùng máy hoặc khi bạn vừa điều chỉnh tăng áp suất khí.

Hiểu rõ chứng nuốt không khí là gì giúp bạn hiểu rõ về hội chứng này hơn, loại bỏ những lo lắng về các bệnh dạ dày nguy hiểm. Bằng cách nhận diện bệnh thông qua các biểu hiện thường thấy, bạn có thể chủ động loại bỏ cảm giác khó chịu khi nuốt khí bằng các biện pháp ngăn ngừa. Nếu bạn muốn tìm kiếm địa chỉ cho thuê và điều chỉnh áp suất máy CPAP phù hợp với bản thân, bạn có thể tham khảo qua cửa hàng CPAP – chuyên cung cấp thiết bị trợ thở cho gia đình uy tín và tận tâm tại Hồ Chí Minh.