Máy trợ thở là gì? Phân loại và các tiêu chí khi lựa chọn
Máy trợ thở là thiết bị y tế giúp hỗ trợ quá trình trao đổi khí các các bệnh nhân gặp một số vấn đề về hô hấp. Bài viết dưới đây CPAP VIETNAM sẽ giải đáp rõ hơn về khái niệm này, phân loại các loại máy và các tiêu chí giúp bạn lựa chọn loại máy phù hợp cho người thân.
Máy trợ thở là gì dưới góc nhìn y khoa
Máy trợ thở (Ventilator hoặc PAP device) là một thiết bị y tế cơ học được thiết kế để hỗ trợ hoặc thay thế hoàn toàn việc thở cho cơ thể.
Khi bệnh nhân bị mất hoặc suy giảm khả năng tự hô hấp, thiết bị này sẽ tạo ra một luồng khí phù hợp để chủ động đẩy không khí vào sâu bên trong đường thở, hỗ trợ cơ thể thực hiện chu trình trao đổi khí.
Vậy máy trợ thở có tác dụng gì? Thiết bị này giúp giải quyết hai việc quan trọng: Một là đẩy khí CO2 ra ngoài. Hai là bơm oxy vào sâu bên trong để tăng lượng oxy trong máu lên mức an toàn. Nhờ có máy trợ thở, người bệnh sẽ đỡ mệt hơn, giúp phổi được nghỉ ngơi và có thời gian phục hồi.
Sự khác biệt cốt lõi giữa máy trợ thở và máy tạo oxy
Trong quá trình tư vấn sản phẩm cho khách, CPAP VIETNAM nhận thấy rất nhiều gia đình thường nhầm lẫn giữa máy hỗ trợ thở và máy tạo oxy. Việc phân biệt sai giữa hai loại máy này có thể gây nguy hiểm lớn đến tính mạng người dùng do áp dụng sai phương pháp điều trị.
Máy tạo oxy có nhiệm vụ lọc khí. Máy hút không khí tự nhiên vào, lọc bỏ tạp chất để cho ra dòng khí chứa oxy sạch và đậm đặc hơn. Tuy nhiên, máy không hề có lực đẩy. Người bệnh bắt buộc phải tự dùng sức của mình để hít vào và thở ra.
Trong khi đó, máy trợ thở hoạt động giống như một chiếc bơm tăng áp tạo ra lực đẩy mạnh mẽ. Bản thân máy không tự làm tăng lượng oxy sạch. Tuy nhiên, máy có chức năng chủ động thổi luồng khí vào cơ thể và hỗ trợ cơ thể hít thở.
Phân loại và cơ chế hoạt động chi tiết của các dòng máy trợ thở
Để đáp ứng các nhu cầu bệnh lý khác nhau, trên thị trường hiện nay đã phát triển ra nhiều dòng máy trợ thở chuyên biệt cho từng mục đích sử dụng khác nhau.
Máy hỗ trợ trợ thở không xâm lấn (CPAP)

Máy hỗ trợ thở CPAP
Máy CPAP hoạt động bằng cách thổi một luồng khí liên tục cả khi bạn hít vào lẫn thở ra. Lực thổi này giống như một chiếc khung đỡ vô hình, giúp giữ cho đường thở luôn mở rộng và không bị xẹp xuống khi ngủ. Đây được coi là giải pháp hiệu quả để chữa chứng ngưng thở khi ngủ.
Đối với những bệnh nhân cần chuyển viện hoặc di chuyển đến một nơi khác, các thiết bị máy trợ thở mini chính là sự lựa chọn hoàn hảo. Với thiết kế nhỏ gọn nằm vừa trong lòng bàn tay, dòng máy trợ thở mini này lại cực kỳ tiện lợi, dễ sử dụng trong quá trình vận chuyển. Một trong những đại diện tiêu biểu cho phân khúc thiết bị nhỏ gọn này là máy trợ thở Resmed AirMini với khả năng đáp ứng hoàn hảo nhu cầu di chuyển liên tục.
Máy hỗ trợ việc thở không xâm lấn (BiPAP)

Máy thở xâm lấn
Khác với máy CPAP chỉ cung cấp một áp suất dương, máy BiPAP hoạt động bằng cách tự động thay đổi giữa hai áp suất khác nhau:
Lúc hít vào, máy sẽ thổi mạnh để đưa không khí giàu oxy vào sâu tận bên trong phổi. Lúc thở ra, máy giảm lực thổi xuống thật nhẹ để người bệnh dễ dàng đẩy hơi ra ngoài mà không bị mệt, nhưng vẫn giữ cho phổi không bị xẹp xuống.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng này, BiPAP là dòng máy trợ thở cho người già cực kỳ hiệu quả, giúp ích rất nhiều khi các cơ thở của người lớn tuổi đã bị suy yếu do lão hóa. Để giải quyết triệt để tình trạng trên, bạn có thể dùng máy trợ thở ResMed Lumis 150 VPAP ST-A có tích hợp công nghệ đồng bộ nhịp thở thông minh và êm ái.
Hệ thống máy thở cơ xâm lấn tại khoa hồi sức tích cực

Máy thở xâm lấn
Khi bệnh nhân bị suy hô hấp cực kỳ nguy kịch, hôn mê sâu hoặc không còn khả năng tự bảo vệ đường thở, phương pháp đeo mặt nạ trợ thở thông thường sẽ không còn đáp ứng được nữa.
Lúc này, các bác sĩ bắt buộc phải đặt ống nội khí quản hoặc mở khí quản để kết nối trực tiếp bệnh nhân với hệ thống máy thở cơ học xâm lấn ngay tại giường bệnh.
Bảng so sánh kỹ thuật toàn diện các dòng máy trợ thở
Để giúp quý khách hàng dễ dàng định hình cấu trúc tính năng, CPAP VIETNAM đã tổng hợp bảng đối chiếu thông số kỹ thuật chuẩn y khoa của ba dòng máy phổ biến hiện nay:
| Tiêu chí kỹ thuật | Dòng máy không xâm lấn CPAP / Auto-CPAP | Dòng máy không xâm lấn BiPAP | Hệ thống máy xâm lấn |
|---|---|---|---|
| Phương thức kết nối | Không xâm lấn | Không xâm lấn | Xâm lấn |
| Số mức áp lực điều khiển | 1 mức áp lực duy nhất, liên tục | 2 mức áp lực độc lập (IPAP & EPAP) | Đa chế độ biến thiên |
| Mục đích điều trị chính | Ngưng thở khi ngủ (OSA), ngủ ngáy nặng | COPD, suy hô hấp giảm thông khí, yếu cơ | Suy hô hấp cấp nguy kịch, ngừng tuần hoàn, hậu phẫu |
| Khả năng di động | Cao (Có các phiên bản dòng mini xách tay) | Trung bình (Dành cho cố định tại giường bệnh) | Thấp (Thiết bị lớn tích hợp trên xe đẩy chuyên dụng) |
Những đối tượng cần được sử dụng máy giúp hỗ trợ thở
Máy trợ thở không phải là thiết bị ai dùng cũng được hay cứ thấy mệt là có thể tự ý bật máy. Đây là thiết bị y tế chuyên dụng được bác sĩ chỉ định cho những nhóm đối tượng cụ thể dưới đây nhằm cải thiện chất lượng giấc ngủ, hỗ trợ chức năng phổi và bảo vệ tính mạng:
- Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ (OSA): Đây là nhóm đối tượng sử dụng máy phổ biến nhất. Những người thường ngáy rất to, hay bị giật mình tỉnh giấc vì nghẹt thở.
- Suy giảm chức năng phổi cấp và mạn tính: Thường xuất hiện ở những bệnh nhân bị viêm phổi tiến triển nặng, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hội chứng ARDS, hen phế quản ác tính hoặc phù phổi cấp tính.
- Giai đoạn hồi sức hậu phẫu: Áp dụng cho người bệnh sau các ca phẫu thuật lớn, khi cơ thể chưa khôi phục hoàn toàn khả năng tự thực hiện nhịp thở tự nhiên.
- Tình trạng chấn thương hoặc ngộ độc nghiêm trọng: Đây là trường hợp cần can thiệp máy thở để duy trì sự sống hoặc hỗ trợ đường thở trong thời gian bệnh nhân phải dùng thuốc an thần sâu.
- Các hội chứng thần kinh cơ: Điển hình là hội chứng Guillain-Barré và các bệnh lý tương tự gây liệt hoặc làm suy yếu hệ cơ chịu trách nhiệm hô hấp.
Các lưu ý trong quá trình sử dụng các loại máy hỗ trợ thở
Để đảm bảo an toàn tính mạng và tối ưu hóa hiệu quả điều trị, bạn và người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quan trọng sau:
- Tuyệt đối không tự ý can thiệp vào thiết bị: Bạn cần đảm bảo không được tự ý thay đổi bất kỳ thông số nào trên máy mà chưa có chỉ định từ bác sĩ.
- Đảm bảo cố định mặt nạ đúng cách: Mặt nạ cần ôm khít và che kín toàn bộ vùng mũi, miệng. Nếu phát hiện mặt nạ bị lỏng hoặc lệch vị trí, hãy lưu ý căn chỉnh lại.
- Cẩn trọng trong ăn uống và dinh dưỡng: Không ăn hoặc uống trong lúc đang thở máy để tránh nguy cơ thức ăn, chất lỏng lọt vào phổi gây sặc nguy hiểm. Nếu cần điều trị dài ngày, người bệnh sẽ được bổ sung dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch.
- Kịp thời thông báo cho nhân viên y tế: Hãy báo ngay cho bác sĩ hoặc điều dưỡng trực nếu người bệnh cảm thấy khó chịu, ngột ngạt để được điều chỉnh kịp thời, hoặc khi phát hiện máy thở phát ra tiếng kêu, tiếng ồn bất thường.
Một số thắc mắc chung của người dùng khi dùng máy trợ thở
Trong quá trình tìm hiểu và sử dụng máy, bạn sẽ không thể tránh khỏi việc gặp phải những thắc mắc. Dưới đây CPAP VIETNAM đã giải đáp một số câu hỏi phổ biến mà một số người muốn mua máy trợ thở cho người thân thường gặp:
Dùng máy hỗ trợ thở trong thời gian dài có bị phụ thuộc vào máy không?
KHÔNG. Sử dụng máy CPAP hoàn toàn không gây phụ thuộc hay làm suy yếu khả năng tự thở vào ban ngày. Thiết bị này chỉ đóng vai trò giữ thông thoáng đường thở khi ngủ, bảo vệ não bộ của bạn khỏi các cơn thiếu oxy nguy hiểm.
Có nên tự ý cài đặt các thông số máy không?
Tuyệt đối KHÔNG. Tự ý tăng áp lực máy trợ thở lên áp suất lớn sẽ chèn ép mạch máu, gây tụt huyết áp nghiêm trọng, thiếu máu cơ tim và suy tim cấp. Mọi thay đổi thông số bắt buộc phải do bác sĩ hoặc chuyên viên y tế thực hiện để đảm bảo an toàn tính mạng.
Cần làm gì khi máy thở phát ra cảnh báo hoặc tiếng kêu bất thường?
Khi gặp trường hợp này, bạn cần lập tức thông báo cho nhân viên y tế hoặc gọi hotline kỹ thuật, tuyệt đối không tự ý tắt máy hay sửa chữa.
Như vậy là bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi máy trợ thở là gì. Nếu bạn hoặc người thân đang cần tìm hiểu sâu hơn về các dòng máy trợ thở chính hãng, hãy ghé thăm CPAP VIETNAM để lựa chọn được các dòng máy chính hãng, uy tín.